टोकियो । विदेशीका लागि भिसामा कडाई गरिएसँगै जापानमा विदेशी कामदारको उच्च माग भएका रेष्टुरेन्ट सञ्चालकहरु मारमा परेका छन् ।
कामदार अभाव भएसँगै जापानमा रेस्टुरेन्ट सञ्चालकहरू विदेशी कामदार भर्ना गर्ने आफ्नो पद्धति पुनरावलोकन गर्न बाध्य भएका छन् ।
भिसा धारकहरुको संख्या तोकिएको कोटा नजिक पुगेसँगै सरकारले यस क्षेत्रमा काम गर्न आवश्यक विशेष भिसा जारी गर्न स्थगित गरेपछि रेष्टुरेन्ट सञ्चालकहरु समस्यामा पर्न थालेका हुन् ।
जापानी अध्यागमन अधिकारीहरूले अचानक भिसा रोक्का गरेपछि विदेशी दक्ष कामदार ल्याउन तीव्र प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । लामो समयदेखि कडा अध्यागमन नीति रहेको जापानमा पछिल्लो समय श्रमिक अभावका कारण विदेशी कामदारहरूमाथिको निर्भरता बढेको छ ।
प्रारम्भिक तथ्यांक अनुसार खाद्य सेवा उद्योग मा ‘टाइप १’ स्थिति भएका विदेशी कामदारहरूको संख्या फेब्रुअरीको अन्त्यसम्ममा करिब ४६ हजार पुगेको छ । जुन आर्थिक वर्ष २०२८ सम्मका लागि तोकिएको ५० हजारको कोटा काट्ने दिशामा छ ।
अध्यागमन सेवा एजेन्सीले अप्रिल १३ देखि ‘टाइप १’ विशिष्ट दक्ष कामदार भिसा आवेदनका लागि आवश्यक योग्यताको प्रमाणपत्र जारी गर्न स्थगित गरेको छ ।
केही सञ्चालकहरूले आफूहरुले भिसा पाउन मद्दत गरिरहेका विदेशी कामदारहरू आफ्नै देश फर्कन सक्ने र काम गर्न जापान नआउन सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।
‘टाइप १’ भिसा धारकहरूले जापानमा पाँच वर्षसम्म काम गर्न सक्छन् । तर उनीहरूले परिवारका सदस्यहरू ल्याउन पाउँदैनन् ।
‘टाइप २’ भिसा भएकाहरूका लागि भने बसाईको अवधिमा कुनै सीमा छैन र उनीहरूले परिवारका सदस्यहरू पनि ल्याउन सक्छन् ।
स्काइलार्क होल्डिङ्स भिसा स्थगनबाट प्रभावित हुनेमध्ये एक हो । उसले म्यानमार जस्ता देशका ३२ जना विद्यार्थीहरूलाई आंशिक कामदारका रूपमा नियुक्त गरेको छ र उनीहरूलाई जुन महिनामा हुने ‘टाइप १’ परीक्षाको तयारीमा मद्दत गरिरहेको थियो ।
कम्पनीले दुई वर्षको अनुभवपछि उनीहरूलाई बढुवा गर्ने र ‘टाइप २’ स्थिति प्राप्त गरेपछि अन्ततः पूर्णकालीन कर्मचारी बनाउने योजना बनाएको थियो ।
ग्राहक सेवालाई विशेष प्राथमिकता दिने यस कम्पनीका एक अधिकारीले केही कर्मचारीहरू अन्य १५ वटा क्षेत्रमध्ये कुनैमा भिसा खोज्नुको सट्टा आफ्नै देश फर्कन सक्ने बताएका छने । उनले भनेका छन्, ‘ग्राहकहरूसँगको अन्तर्क्रिया सन्तोषजनक लागेकै कारण कम्पनीमा आबद्ध भएका थिए ।’
मोस बर्गर चेन सञ्चालन गर्ने ‘मोस फूड सर्भिसेज’ ले पनि यस स्थितिप्रति चिन्ता व्यक्त गरेको छ । उसले भियतनाममा विशिष्ट दक्ष कामदार भिसा खोजिरहेका स्थानीय मानिसहरूलाई सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको थियो ।
करिब ४०० रेस्टुरेन्ट सञ्चालकहरू सदस्य रहेको जापान फूड सर्भिस एसोसिएसनका अनुसार यो स्थगनले नयाँ पसल विस्तार योजना र सञ्चालन समयमा असर पार्न सक्छ ।
एसोसिएसनले यसबाट विदेशी कामदारहरूका लागि जापानी रोजगारी बजार कम आकर्षक बन्न सक्ने चिन्ता जनाएको छ । उसले खाद्य उद्योगको रेखदेख गर्ने कृषि, वन तथा मत्स्यपालन मन्त्रालयलाई ५० हजारको सीमा बढाउन अनुरोध गर्ने योजना बनाएको छ ।