जापानको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बन्ने सम्भावना : सानाऐ ताकाइचि LDP अध्यक्षमा विजयी

टोकियो । जापानले अब पहिलो महिला प्रधानमन्त्री पाउन सक्ने सम्भावना बलियो भएको छ । सत्तारूढ लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टी (LDP) को नेतृत्वमा सानाऐ ताकाइचि निर्वाचित भएपछि, उनी यसै महिनाको मध्यतिर देशको नयाँ प्रधानमन्त्री बन्ने पक्का जस्तै भएको छ।

६४ वर्षीया ताकाइचि दक्षिणपन्थी धारकी नेत्री हुन्, जसले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा “बलियो र समृद्ध जापान” निर्माण गर्ने लक्ष्यका लागि ब्रिटेनकी पूर्व प्रधानमन्त्री मार्गरेट थ्याचरलाई आफ्नो प्रेरणास्रोत मान्छिन्। शनिबार टोकियोस्थित LDP मुख्यालयमा भएको रनअफ निर्वाचनमा उनले मध्यममार्गी प्रतिद्वन्द्वी शिन्जिरो कोइजुमीलाई पराजित गरिन्।

पृष्ठभूमि

यो चुनाव तत्कालीन प्रधानमन्त्री शिगेरु इशिबाको राजीनामापछि भएको हो। इशिबा केवल एक वर्ष सत्तामा रहँदा नै आफ्नो मध्यम धारका कारण पार्टीभित्रको दक्षिणपन्थी पक्ष असन्तुष्ट भएको थियो। उनले “नयाँ LDP” नेतृत्व गर्न अर्को उत्तराधिकारी खोज्नुपर्ने बताएका थिए।

पहिलो चरणमा ताकाइचिले ५८९ मध्ये १८३ मत प्राप्त गरी अग्रता लिइन् भने कोइजुमीले १६४ मत पाए। अन्य तीन उम्मेदवार बाहिरिए। दोस्रो चरणमा सांसदहरूको मत बढी तौल पाउने हुँदा कोइजुमीलाई फाइदा हुने अनुमान गरिएको थियो, तर अन्ततः ताकाइचि विजयी भइन्।

चुनौती र प्राथमिकता

हाल LDP–नेतृत्वको गठबन्धनसँग संसदमा बहुमत छैन, तर विपक्षी दलहरूले एउटै उम्मेदवारमा एकजुट हुने सम्भावना नगण्य भएकाले ताकाइचि प्रधानमन्त्री बन्ने प्रबल सम्भावना छ।
अब उनीमाथि पार्टीलाई एकताबद्ध बनाउने, जनताको भरोसा फिर्ता गर्ने र गत वर्षदेखिका घोटाला तथा बढ्दो मूल्यवृद्धीको असरलाई सम्बोधन गर्ने ठूलो जिम्मेवारी आएको छ।

ताकाइचिले विशेषगरी आप्रवासन र अति पर्यटनका विषयमा चासो देखाएकी छिन्। चुनाव अभियानकै क्रममा उनले भनेकी थिइन्: “पूर्णत: फरक संस्कृतिका मानिसहरूलाई भित्र्याउने नीतिहरू जापानले पुनर्विचार गर्नुपर्छ।”

प्रतीकात्मक महत्व र विवाद

उनको विजय जापानजस्तो मुलुकमा, जहाँ महिला राजनीतिज्ञ र व्यावसायिक नेतृहरू अति कम छन्, ठूलो प्रतीकात्मक महत्व राख्छ। तर, उनले महिलालाई सम्राज्ञी बन्न दिने वा विवाहित दम्पतीलाई अलग थर प्रयोग गर्न दिने प्रस्तावहरूलाई अस्वीकार गरेकी छिन्, जुन लैंगिक समानताका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

भावी चुनौती

विश्लेषकहरूले यो निर्वाचनलाई LDP को भविष्यका लागि निर्णायक युद्ध भनेका छन्। पार्टी विगत वर्षमा ठूलो चन्दा घोटालाका कारण कमजोर बनेको छ, जसमा दर्जनौं सांसद संलग्न थिए।

विदेश नीति पक्षमा ताकाइचि कठोर मानिन्छिन्। उनलाई चीन, रूस र उत्तर कोरिया मिलेर बनेको पश्चिमविरोधी ध्रुवीकरण र अमेरिकासँगको बदलिँदो सम्बन्धको चुनौती सामना गर्नुपर्नेछ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प यसै महिनाको अन्त्यतिर जापान भ्रमणमा आउने खबर पनि छ।